Lirik Şiirin Kraliçesi Sappho ve Sappho’yu Bizimle Tanıştıran Cevat Çapan

Lirik Şiirin Kraliçesi Sappho ve Sappho’yu Bizimle Tanıştıran Cevat Çapan

Bu yazımda Lirik Şiirin kraliçesi Sappho’yu ve onun “Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen” isimli şiir kitabının çevirmeni Cevat Çapan’ı ele aldım.

Yazı çeşitli akademik kaynaklar üzerinden hazırlanmıştır. Yazının sonunda kaynaklar belirtilmektedir. Antik Çağ Kaynakları dersi için hazırlanan bu yazı, ödevi hazırlayanın izni olmadan kopyalanamaz. Çünkü bu yazı dersin ödevidir ve öğreticisinin izni ile paylaşılmaktadır. Eğer daha fazla bilgiye ulaşmak isterseniz lütfen şu makaleleri okuyunuz;

• Laleş Uslu
• Özge Özkan
• Derya Çığır Dikyol ve Evren Şar İşbilen

Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen Kitabı Hakkında

“Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen” adlı kitap, Cevat Çapan’ın tercümesiyle 2008 yılında Can Yayınları tarafından yayımlanan bir şiir kitabıdır. Cevat Çapan, şair ve klasik filolog Mary Barnard’ın eserini Türkçeye kazandırma görevini üstlenmiştir. Bu eser, toplamda 128 sayfadan oluşmaktadır ve Eylül 2020’de 3. Baskısını 500 kopya olarak gerçekleştirmiştir. Kitabın fiziksel özellikleri ise 12.5×19.5 boyutlarındadır ve 2. Hamur kağıda basılmıştır.

Cevat Çapan Kimdir?

Cevat Çapan, 1933 yılında Kocaeli/Darıca’da doğmuştur. Robert Koleji ve Cambridge Üniversitesi İngiliz Edebiyatı Bölümü mezunudur. Edebiyat alanındaki bilgisi ve uzmanlığıyla tanınan Çapan, 1960 yılından itibaren İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde öğretim üyeliği yapmıştır. Zaman içinde 1968’de doçentlik, 1975’te profesörlük unvanlarını kazanmıştır. Çeşitli üniversitelerde, Güzel Sanatlar Akademisi, Boğaziçi, Anadolu ve Marmara Üniversiteleri’nde dersler vermiştir. Kendisi, 1960 yılından itibaren dünya edebiyatındaki önemli şairleri Türkçe’ye kazandırmış bir çevirmen olarak bilinir.

1996 yılında Yeditepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’nde kurucu dekan olarak görev yapmış ve İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü oluşturmuştur. Burada 16 yıl boyunca İngiliz Edebiyatı ve Dünya Tiyatrosu üzerine dersler vermiş ve bu bölümden emekli olmuştur. Cevat Çapan aynı zamanda şair, çevirmen, akademisyen ve oyuncu olarak da tanınmaktadır.

• Doğal Tarih (1989)
• Sevda Yaratan (1994)
• L’hiver est fini (1996)
• Ne Güzel Yolculuktu Aklımdan Çıkmaz (2001)
• Bana Düşlerini Anlat ( 2007 )
• Şiir Çevir Denize At ( 2008)
• Ara Sıcak ( 2009 )
• Su Sesi ( 2013 )
• Son Duraktan Bir Önce (2017)
• Başka Bir Coğrafyadan (2020)

İsimlerinde toplam 10 kitabı vardır.

• 1986 Behçet Necatigil Şiir Ödülü (Dön Güvercin Dön ile)
• 2008 Altın Portakal Şiir Ödülü (Bana Düşlerini Anlat)
• 2015 Mersin Kenti Edebiyat Ödülü
• 2016 Afife Jale Tiyatro Ödülleri Onur Ödülü
• 2017 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü
• 2017 Erdal Öz Edebiyat Ödülü
• 2018’de Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü ve Metin Altıok Şiir Ödülü’nü aldı.

Toplam 7 adet ödülü vardır.

Eşkıya ve Av Mevsimi gibi filmlerde konuk oyunculuk yapmıştır.

Cumhuriyet Gazetesi’nin kitap ekinde “Şiir Atlası” adlı köşesinde hâlâ Dünya Edebiyatı’ndan şiirleri çevirmeye devam ediyor.

Sappho Kimdir?

Sappho, MÖ 7. yüzyıllarda yaşamış olan ve Brooklyn Müzesi’nin verilerine göre MÖ 625-570 tarihleri arasında yaşamış olan kadın şairdir. Sappho, Lesbos Adası’nda doğmuş olup, bu ada günümüzde Midilli Adası olarak bilinmektedir. Şairin aristokrat bir aileden geldiği düşünülmektedir. Ancak, Sappho hakkında bilinenler oldukça sınırlıdır.

Eresos Kenti’nde doğan Sappho’nun üç erkek kardeşi olduğu bilinmektedir (Edmons, 1928; Kivilo, 2010). Şairin eserlerinde adı geçen Kharaksos adlı kardeşinin, Mısır’ın Naukratis şehrine deniz yoluyla Lesbos’un ünlü şaraplarını ihraç ettiği Strabon tarafından da belirtilmiştir (Str., Geog., 17.1.33).

Sappho’nun çocukluğu ya da daha sonraki dönemde Platon tarafından onuncu Mousa olarak anılmasına neden olacak şairliğine dair aldığı eğitime dair bilinen herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak aristokrat ya da en azından zengin bir ailenin kızı olması, üç erkek kardeşi bulunması ve Aiol kültür bölgesinin önemli bir adası olan Lesbos’ta doğmuş olması gibi nedenlerle, çeşitli çıkarımlar yapmak mümkündür (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 150).

Özel yaşamına dair bilgilerin genelde muğlak ve kesin olmayan nitelikte olduğu gözlemlenen Sappho’nun, Andros Adası kökenli zengin birisi olan Kerkylas ile evlendiği düşünülmektedir (Johnson, 2007: 23). Sappho’nun kendi şiirlerinden de bildiğimiz kadarıyla Kleis adında bir kızı vardır.

Hayatının çoğunu evlenmemiş genç kadınlar için kurduğu okulun bulunduğu Lesbos’ta geçirdiği, kendisine ilişkin rivayetler arasındadır. Tabii kendisi için Aphrodit’in rahibesi de deniyor. Hatta bazı yazarlar onu sadece şair bazıları ise bakire bir öğretmen olarak tanımlıyor.

Thiasos adı verilen okullarda genç kızlara seçkin bir kadın olmanın inceliklerinin öğretildiği bilinmektedir; bu okullarda, Sappho’nun çağdaşı diğer kadın şairlerin de eğitmenlik yaptığı bilinmektedir. Bu bağlamda, Sappho’nun genç kızlara eğitim verdiği fikri oldukça muhtemeldir (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 157)

Sappho’nun yaşamıyla ilgili bilgiler arasında, muhtemelen MÖ 604-591 yılları arasında Lesbos’tan ayrılmak zorunda kaldığı (Marmor Parium, FGrHist 239 A 36; Kirk, 2008: 404; Kivilo, 2010) ve Sicilya’ya sürgüne gönderildiği yer almaktadır. Sicilya’da bulunduğu süre zarfında, yerel halkın onun gelişi şerefine bir heykel diktiği de bilinmektedir (Cic., Verr., II 4; 126-127; Dubois, 1995:15).

Efsaneye göre, özellikle de Yunan komedya yazarlarının anlattığına göre, Sappho’nun, kayıkçı Phaon’a duyduğu aşkın etkisiyle, Epeiros kıyısı açıklarında, Yunan anakarasının batı sahillerinde bulunan Leukadia kayalıklarından atlayarak intihar ettiği söylenir (Menan., Leu., fr. 1; Plin., NH, XXII, 20). Kanıtlarda nerede öldüğü yazılmasa da zamanının çoğunu geçirdiği Lesbos Adası’nda öldüğü düşünülmektedir.

Sappho’nun ölümünün tasvir edildiği bu görsel Fatih Aras‘ın kolajlamasıyla yapılmıştır.

Sappho’nun ölümünden sonra adı, her dönemde anılmaya devam etmiştir. Milattan sonra 2. ve 3. yüzyıllarda, Roma eyaletlerindeki şehirler, yerel kahramanları ve geçmişteki önemli vatandaşları sikkeleri üzerinde tasvir etmişlerdir. Mytilene de, sikkeleri üzerinde Pittakos, Alkaios ve liri ile birlikte Sappho’yu betimlemiştir (Wroth, 1894: 70; Richter, 1965: fig. 262).

Sappho’nun şiir dünyasındaki yeri incelendiğinde, aslında günümüz Lirik şiirinin, yani Lirizmin temellerini atan bir şair olduğunu söyleyebiliriz. Aşk, sevgi, ölüm, ayrılık gibi konuları işleyen, ezberden ve düz okuma, nesnel bir üslupla yazılan, daktilo ölçeğindeki şiir türüdür.

Sappho’nun şiirlerine Lirik şiir denmesinin temel nedeni, onun şiirlerini Lir adlı bir müzik aletiyle okumasından gelir. Zamanla, bu tür şiirlere Lirik şiir adı verilmiş ve bu ad altında bir şiir türü ortaya çıkmıştır. Bu tür, müzik üzerine yerleştirilmiş ve insanın kişisel duygu ve düşüncelerini yansıtan bir yapıya sahiptir.

Sappho’yu dönemin diğer şairlerinden ayıran en önemli özellik, toplumsallıktan sıyrılmış ve bireyselliğe ulaşmış olmasıdır. O dönemde yaşayan insanlar genellikle kendi yaşamlarına büyük önem vermezlerdi ve bireycilik kavramı bu dönemde şekillenmeye başlamıştı.

“…Sappho kendi benliğinde yaşadığı duyumları dile getirmek gereksinimi duyan, bunu gerçekleştiren, insan duyumlarını özgürce açığa vurmak yoluna adımını atan kişidir.”

-Azra Erhat

Şiirleri, sakin, duygusal ve ışık dolu bir atmosfere sahip olan Sappho, insanlara ek olarak doğaya karşı duygularını da dile getirir. Onun şiirlerinde doğa, her zaman ön plandadır. Yıldızlı gece manzaraları, rüzgarla savrulan bir dalın görüntüsü, onun ruhunda farklı yankılar uyandırmıştır (Bonnard, 2004: 121).

Sappho’nun şiirlerinde sıkça karşılaştığımız temalar aşk ve doğadır. Ayrıca kişisel konuları da işler; öğrencilerinden esinlenerek onlara düğün türküleri yazar, kendisini unutanlara sitem ettiği şiirler kaleme alır ve başka kız öğrenci gruplarına önderlik edip şiir yazan rakiplerine de karşı şiirler yazar. Şiirlerini aiol lehçesiyle kaleme almıştır.

Onun şiirlerinin günümüze kadar tam ulaşmamasının 2 ana nedeni vardır. Birincisi;

Roma Dönemi’nde artık kullanılmayan bir dil olması ve Bizans Dönemi’nde şiirleri üzerine yapılan çalışmaların az olması, Sappho’nun eserlerinin günümüze ulaşmasını etkileyen faktörlerden biri olarak düşünülmektedir.

Şiirlerinin akademik çevrelerde kaybolması, katipler tarafından daha az çoğaltılmasından kaynaklanmıştır ve bu durum elimize ulaşan eserlerinin kısıtlı olmasını açıklamaktadır. Günümüzde Sappho’nun şiirlerinin fragmanları okunabilmekte ve eksik kalan kısımları tahminler yoluyla tamamlanabilmektedir (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 155).

Aşağıdaki görsel “Sappho Lirini Öpüyor”, 19. yüzyıl Fransız ressamı Jules-Élie Delaunay’ın yağlı boya tablosudur.

Ancak Hristiyan kiliselerinin erotik unsurları onaylamaması nedeniyle Sappho’nun eserleri tam anlamıyla günümüze ulaşmamıştır. 1898’den sonra bulunan papirüs yazmaları, Sappho’nun şiirlerini daha da çoğaltmıştır. Ancak, 28 dizelik “Aphrodite’ye Yakarış” şiiri dışında hiçbir şiir tam olarak günümüze erişmemiştir (Cevat Çapan 2008: 14).

Günümüzde Sappho’nun eserlerine ulaşabiliyorsak, bu durumun en büyük katkısını başka yazar ve şairlerin yaptığı alıntıların oluşturduğunu söyleyebiliriz.

Sappho Öldükten Sonra

Sappho’nun liri ile solo performanslar sergilediği tasvirler, M.Ö. 5. yüzyıl Attika ikonografisinde bulunan örneklerdir, ki bunlar Lesboslu şairin sadece solo liriğiyle eserler verdiğini destekler (Boardman 1975: fig. 311).

Aynı zamanda, Atina gibi katı kentlerde kadınlara sosyal hayatta sınırlı yaşam hakkı tanıyan bir ortamda, Anadolu’ya coğrafi ve kültürel olarak yakın olan Lesbos’tan çıkan ünlü bir kadın şairin varlığının yanı sıra, genç kız korolarının şarkılar söyleyip dans ettiği bilgisinin bulunması da şaşırtıcıdır. Ancak politika, bazı durumlarda kabul etmeyi gerektiren şeyleri değiştirerek olsa bile, Atina gibi yerlerde bu tür performansların kabul görmesinin zorluğunu yansıtabilir (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 153).

Attika, Panathenaia şenliklerini M.Ö. 5. yüzyıl itibariyle kutlamaya başlar, bu şenlikler Attika-Delos Deniz Birliği’ni yüceltmek amacı taşımaktadır (Howatson, 1989/2015: 685-686). Yunan dünyasında zaten sevilen ünlü şair Sappho’nun eserlerinin bu Panhellenik politikaya hizmet etmede önemli bir rol oynadığı düşünülmelidir.

Ancak, bu durumun, kadını erkekten aşağı gören ve sosyal hayatta yeri olmayan bir varlık olarak gören anlayışı rahatsız etmesi uzun sürmemiş olmalıdır ki Sappho, komedyalar yoluyla çirkinleştirilmekle kalmamıştır (Parker, 1993: 311; Kivilo, 2010). O dönemde Yunan toplumunda hor görülen kadın eşcinselliğiyle -ki bunun doğruluğu kanıtlanabilmiş değildir- aşağılanmaya çalışılmıştır.

İşte bu noktada, Sappho’nun cinsel tercihleri üzerinden yapılan hicivler, Eski Komedya (M.Ö. 5. yüzyıl) örneklerinden başlayarak kullanılmıştır (Aristoph., Hipp., 1-25; Johnston, 2017) ve böylece toplum bilincinde Sappho hetaira gibi tanımlamalarla sapkın bir karakter olarak yer etmiştir.

Aristophanes bununla da kalmamış; Lysistrata, Thesmophoriazousai ve Ekklesiazousai adlı oyunlarında kadınların ayaklanmasını eleştirmek için bu cinsel yönelim temalarını kullanmıştır (Zimmermann, 2006/2017). Aslında Sappho’nun öğrencilerine ilişkin yazdıkları, araştırmacıların ve okurların yüzyıllardır ilgisini çekmektedir.

Hayatıyla ilgili bilinenlerin azlığına rağmen, araştırmacılar arasında, şiirlerinde konu edindiği kadınlar ve aşk teması nedeniyle (Sowerby, 2012: 109), ya da bir önceki paragrafta belirtilen Klasik Dönem Atina’sında komedyalar yoluyla yaratılan algının günümüze etkisi dolayısıyla, Sappho’nun muhtemelen biseksüel olduğu ortak bir görüştür.

Hellenistik dönemde bile sanat eserleri üzerinde Sappho’nun karşımıza çıkması, kadın olmasına rağmen uzun süre etkili olduğunu gösterir. Ayrıca, bir kadın olarak yazdığı şiirlerinin beğenilmesi, kadının eğitim aldığında -yani kadına fırsat eşitliği sağlandığında- bir erkek kadar, belki de ondan daha başarılı olabileceğini gösterir.

Sappho’nun asi ve mücadeleci kişiliği onu diğer kadınlardan farklı kılmış, bir kadın olarak eril bir toplumda ayakta kalmayı başarmış ve hak ettiği sanatsal zirveye oturmuştur. Birçok eser üreterek günümüze kadar gelebilen nadir insanlardan biri olan Sappho, kendinden sonraki birçok kadına ilham kaynağı olmuştur (Laleş Uslu, 2018: 264).

Arkeoloji ve Mitoloji Kategorisinde en çok okunan iki yazımı okumak için;

Türk Mitolojik İsimler | Mitolojik Tanrıça İsimleri | Mitolojik Tanrı İsimleri 2023 | 25 Harf

Kral Oidipus Kitap Özeti | Oidipus ve Sfenks Hikâyesi | Sophokles Tragedyası

Kaynakça

• Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020.
• Edmons, J. M. (1928). Lyra Graeca (Vol. I). Harvard: Loeb Classical Library; Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 150.
• Str., Geog. Strabon.  Geographika. Antik Anadolu Coğrafyası, XII-XIII-XIV. (A. Pekman. Çev.). İstanbul, 1993. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 150.
• Johnson, M. (2007). Sappho. London: A&C Black. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 151.
• Menan., Leuk.  Menandros. Leukadia. The girl from Leucas. (W. G. Arnott, Çev.). 219-245. Loeb Classical Library. London: Harvard University Press, 1996. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 151.
• Wroth, W. (1894). A Catalogue of the Greek coins in the British Museum. Greek coins of Troas, Aeolis and Lesbos. London: British Museum. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 152.
• Cic., Verr. Cicero. In Verrem. The Orations of M. Tullius Cicero. against Verres. (George Bell&Sons, Çev.) in C. D. Yonge. (Ed.), Londra, 1903.  Retrieved from https://web.archive.org/web/20060221001939/http://www.uah.edu/student_life/organizati ons/SAL/texts/latin/classical/cicero/inverrems.html; Dubois, P. (1995). Sappho is burning. London: The University of Chicago Press. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 151.
• Erhat, Azra-Bektaş Cengiz Sappho Üzerine Konuşmalar ve Şiir Çevirileri, Cem Yayınevi 1978. Aktaran: Özge Özkan, Antik Yunan Dönemi Lirik Şiir Öncüsü; Sappho (MÖ 610-580?) ve Fragmanlar Kitabı Üzerinden Döneme Bir Bakış, Mersin Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Alman Mütercim Tercümanlık
• Bonnard, A. (2004). Antik Yunan uygarlığı I. (K. Kurtgözü, Çev.). İstanbul: Evrensel basım yayın. (Orijinal eserin basım yılı 1959). Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 155.
• Parker, H. N. (1993). Sappho schoolmistress. Transactions of the American Philological Association (1974-), 124, 309-351.; Kivilo, M. (2010). Early Greek poets lives. Leiden: Brill. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
• Aristoph., Hipp. Aristophanes. Hippeis. Atlılar. (D. Kundakçı. Çev.). İstanbul: Hiperlink Yayınları, 2020.; Johnston, P. (2017). Sappho, Cleon and Eros in Aristophanes’ Knights., Classics@16. Washington, DC: Center for Hellenic Studies.  Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
• Zimmermann, B. (2017). Antik Yunan komedyaları. (A. Selen, Çev. ). İstanbul: Mitos-Boyut. (Orijinal eserin basım yılı 2006). Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
• Sowerby, R. (2012). Yunan kültür tarihi. (Ö. U. Hoşafcı, Çev.). İstanbul: İnkılap kitabevi. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
• Laleş Uslu, Antik Yunan’da Kadın Betimlemeleri ve Kadının Sosyal Statüsü, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü. Aktaran: Dicle   Üniversitesi      Sosyal   Bilimler Enstitüsü   Dergisi, ISSN: 1308-6219, Ekim 2018, YIL-10, Sayı 21
• Boardman, J. (1975). Athenian red-figure vases.The Archaic period. A handbook. London. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
• Howatson, M. C. (2015). Oxford Antikçağ sözlüğü (F. Ersöz, Çev.). İstanbul: Alfa. (Orijinal eserin yayın tarihi 1989). Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
• Sappho, Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen, Çeviri: Cevat Çapan, 2008.

Görsel Kaynakçası

• Harita görseline ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 14.02.2024 13.30
• Sappho’nun ölümünün tasvir edildiği ikinci görsel Fatih Aras’ın kolajlamasıdır.
• Sikkelerin olduğu 3. görsele ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 08.11.2020 00.33
• Sappho ve Alcaeus’un olduğu 4. görsele ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 14.02.2024 13.30
• Sappho’nun Lirini öperken tasvir edilen yağlı boya tablosu görseline ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi 14.02.2024 13.30
• Sappho’nun öğrencilerine Lir ile şiir okuduğu düşünülen görsele ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 14.02.2024 13.30